Menu

Essay n.a.v. K.U.S., een werk van PLANmaker Marijn Graven en Iris Carta
PLAN

In maart 2022 maakte PLANmaker Marijn Graven samen met Iris Carta bij Festival Cement K.U.S. – een verzoeningsritueel. Theatercriticus Elise van Dam schreef hier een essay bij , wat resulteerde in een beschouwing gestuurd door ontmoetingen.

Door Elise van Dam, maart 2022

Over de lengte van de tafel hangt een groot, wit doek, met daarop een soort breuklijn geborduurd. Van een afstand is het net een gehechte wond, een eerste stap op weg naar heling. Of een rivier, zoals iemand na afloop opmerkt. Een DNA-streng. Door dat doek heen zien we de contouren van de persoon tegenover ons. Iemand die we niet kennen, maar waar we een klein uur later tegenover zullen staan. We zullen elkaar in de ogen kijken en hardop het kleine, vierkante doekje voorlezen waarop de ander heeft geschreven waarmee hij of zij zich wil verzoenen en dat vervolgens oplossen in water. Daarna zullen we met elkaar proosten.

Als je theatermakers vraagt wat het woord theater voor hen betekent, komt één antwoord opvallend vaak terug: een ontmoeting. In K.U.S. – een verzoeningsritueel, het werk dat Iris Carta en Marijn Graven maakten voor Festival Cement, is de ontmoeting niet zomaar een bijproduct, maar de essentie. Daarom een beschouwing gestuurd door ontmoetingen, beginnend met die tussen de twee makers.

De ontmoeting tussen de makers
Die ontmoeting verliep via “een omweg”, vertellen ze. Carta studeerde twee jaar geleden af bij de celebrantenopleiding in Utrecht die Graven momenteel volgt. Het woord celebrant is afkomstig uit het katholicisme, waar het verwijst naar de priester die de mis voordraagt. Maar het begrip kent inmiddels een veel bredere betekenis, waarbij een celebrant iemand is die (seculiere) rituelen begeleidt.

Graven werd uitgenodigd om aanwezig te zijn bij een alumnibijeenkomst van de opleiding, waar Carta ook was. Beiden maakten daar een klein ritueel. “Iris deed daar iets wat precies die verbeeldingswereld en fantasie belichaamde die ik zoek in het theater”, vertelt Graven. De twee herkenden het kunstenaarschap in elkaar, beschrijven dat als ‘de lijm’ van hun ontmoeting, maar ook de zoektocht in de theaterwereld die hen beide bij de celebrantenopleiding bracht.

“We voelen allebei de goesting, de noodzaak om dat kunstenveld open te trekken”, legt Carta uit. “Om niet zo afhankelijk te zijn van de beperkingen en hokjes daarvan.” Beide stellen dat in hun beleving theater te passief is geworden, te weinig die ervaring in het hier en nu is die het juist zo’n unieke kunstdiscipline maakt. “Dat is het magische van theater”, zegt Marijn, “maar het heeft ook iets onbeholpens. Het is misschien wel de meest meedogenloze kunstvorm. Als het niet goed gaat, moet je daar ook iets mee op dat moment.” De vraag is hoe je omgaat met dat risico. Timmer je het zoveel mogelijk dicht of laat je juist ruimte voor wat je niet volledig kan controleren. Wat Carta en Graven betreft kiezen makers te vaak voor dat eerste. “Terwijl, voor mij is het juist op die lijn waar je het niet helemaal beheerst, dat het gaat resoneren”, stelt Carta.

Toen Graven werd gevraagd iets te maken voor de 2022-editie van Festival Cement, kwam ze al snel bij Carta uit, ondanks de vluchtigheid van die eerste ontmoeting. “Het voelde heel kansrijk, er was meteen zoveel vertrouwen in die eerste ontmoeting. Dus toen heb ik vrij stoutmoedig gezegd: ik denk dat dit wel eens een samenwerking zou kunnen zijn, wat vind je daarvan?” Carta vult aan dat ze bij die uitnodiging “direct begon te kwispelen.” “Sinds die dag is het aan”, grapt Graven.

De ontmoeting tussen theater en ritueel
K.U.S. – een verzoeningsritueel heet het werk dat Iris Carta en Marijn Graven maakten voor Festival Cement en waarin het publiek wordt uitgenodigd om samen met Carta en Graven te verzoenen. Met iets in jezelf, met een ander, met de wereld. Die keuze is aan jou. Het is een werk dat je zou kunnen omschrijven als een ontmoeting tussen theater en ritueel. Twee woorden die elk hun eigen verwachtingen en vooroordelen met zich meetorsen die de twee er juist weer vanaf willen werpen.

Zoals de geitenwollensokkenconnotatie van het woord ritueel. Terwijl we als mens een inherente behoefte hebben aan rituelen. “De mens is een sociaal, ritueel wezen”, merkt Carta op. “En in onze seculiere samenleving, waarin we ons bevrijd hebben van die religieuze instituten, zijn we veel van die rituelen kwijtgeraakt. Maar de noodzaak is er nog steeds. Theater kan een veilige haven zijn om dat rituele te herintroduceren. En ik voel ook wel de roeping om dat daar te doen. Op een toegankelijke, laagdrempelige manier.”

K.U.S. (“Kinaesthetics of Union and Surrender”) heeft de structuur van een ritueel, met ook de tastbare elementen die daarbij horen. Dat grote doek, maar ook de gouden, zijdepapiertjes waarin we gevraagd worden een haar uit ons hoofd te vouwen en rollen. Materialen die zacht en breekbaar zijn, ons nopen tot zorgvuldigheid en aandacht. Door die rituele stappen heen zijn theatrale elementen verweven. Teksten die Carta schreef over wat verzoening voor haar betekent. Het theatrale kleedt het rituele in, esthetiseert het en tilt het op. Maar vooral lopen theater en ritueel in elkaar over zonder dat het nodig is ze te begrenzen of onderscheiden.

Die verweving van theater en ritueel heeft een lange historie, met makers als Jerzy Grotowski, bij wie het rituele element vooral zat in de wijze waarop hij wilde dat acteurs hun rollen benaderden, en Antonin Artaud, die elke veilige marge tussen toeschouwer en werk nietsontziend wilde afbreken. Het werk van Carta en Graven borduurt voort op die geschiedenis, zoals je altijd voortborduurt op wat er al was, maar geven een eigen invulling aan de ontmoeting van theater en ritueel.

“Voor mij is theater een plek om te verbeelden. Om te oefenen en dingen te verwerken”, legt Carta uit. “Het doen alsof van het theater is een heel speelse weg om dichter bij de waarheid kunt komen”, vult Graven aan. Dat woord ‘speels’ komt vaak terug in het gesprek met de twee. Net als het woord ‘bereidwilligheid’. In de eerste plaats tegenover elkaar. “Gunnen en sparen waren twee belangrijke begrippen”, vertelt Graven. “Dat je elkaar gunt je talent te laten schijnen, maar ook spaart in waar je minder goed in bent. Dat je niet gaat forceren. Dat is een zoektocht geweest in ons werkproces, wat niet altijd makkelijk was.”

Graven doelt daarmee ook op de “rol” die ze zelf op zich nam in hun rituele performance. “Iris is wat meer de traditionele performer”, legt ze uit, “terwijl ik een beetje als het koor fungeer.” Die rol, waarmee Graven ergens tussen performer en publiek laveert, werkt juist omdat die haar een beetje onwennig is. Op die manier wordt dat concept van gunnen en sparen meteen zichtbaar in de dynamiek tussen de twee en voel je als publiek ook dat je de instructies die je krijgt niet perfect hoeft uit te voeren. Het haalt de druk van de ketel. “Dat concept van gunnen en sparen is iets dat ik ook in mijn dagelijks leven probeer toe te passen”, legt Carta uit. “En ik vond het mooi om dat in ons werk door te trekken. Laten we fundamenteel uitgaan van het principe dat we elkaar kunnen aanvullen en aansterken, dat we de ander ruimte willen geven om te schijnen. Dat heeft iets heel genereus.”

De laatste decennia is het rituele aspect weer grotendeels uit het theater verdwenen en alsof die verbinding daarmee ook vergeten is, lopen Carta en Graven aan tegen programmeurs die niet weten hoe ze hun werk moeten plaatsen, recensenten die de ervaring van dat werk proberen te persen in een intellectueel kader, alsof die ervaring eerst vertaald moet worden naar theaterhistorische context om betekenis te krijgen.

Het maakt dat de twee zich pioniers voelen in wat ze doen. Ze gaan tegen de stroom in en proberen die met een tegelijk zachte en vastberaden hand te verleggen, in de overtuiging dat er een publiek is voor wat zij doen. Maar om publiek en werk elkaar te laten ontmoeten, zal het theaterlandschap ook moeten bewegen, betogen ze. Minder vasthouden aan afgebakende definities van wat theater is, definities die ook een weerslag hebben op de verwachtingen van de theaterbezoeker. Dat ze hun verzoeningsritueel maakten bij Festival Cement is wat dat betreft geen toeval. Het is een theaterfestival dat bij uitstek die kaders durft te laten vieren en vaak ruimte biedt aan makers die die definities op losse schroeven zetten.

De ontmoeting tussen makers en publiek 
De ontmoeting tussen Carta en Graven en het publiek, waarvan ik onderdeel ben op de laatste speeldag, vindt plaats in een ruimte die meteen onze aannames over theater helpt kantelen: de serre van de Verkadefabriek in Den Bosch op een zonnige zaterdagmiddag. Een ruimte brengt zijn eigen verwachtingen en codes met zich mee. Zeker de traditionele theaterruimtes, waarin er een tribune is voor de toeschouwers en een podium (al dan niet verhoogd) waar de voorstelling zich zal ontvouwen. Maar in de serre van De Verkadefabriek zijn die parameters er niet. Het is weliswaar een ruimte in een theater, maar geen voorstellingsruimte. En door de openheid ervan, met grote ramen die uitkijken op een binnentuin en op de weg en daarachter het spoor, is het een ruimte die buiten en binnen met elkaar verbindt.

Die handvatten die we normaal hebben als we een theater binnenstappen, geven ook een gevoel van veiligheid. Het is comfortabel om te weten wat je kunt verwachten. Dat comfort is er nu niet, wat zich eigenlijk al meteen vertaalt in een moment nog voordat we de serre instappen. Carta en Graven wachten ons op bij een buitendeur van de serre waar het toeschuifelende publiek op een afstandje halt houdt. Ondanks hun aansporingen om wat dichterbij te komen, blijft iedereen een beetje terughoudend op zijn plek staan.

Hier wordt meteen de precaire balans zichtbaar die Carta en Graven proberen te bewerkstelligen. De uitnodiging om dichterbij te komen is vriendelijk en wanneer die niet wordt beantwoord, maakt Graven er een grapje over en worden we niet geforceerd. En die lijn zetten ze door. Met zachte hand duwend en sturend, een ruimte creërend waarin alles als een uitnodiging voelt en geen verplichting. Hun rolverdeling is daarbij een meespelende factor.

Voor de speeldagen op Festival Cement spraken Carta en Graven af dat ze het ritueel ook zouden uitvoeren als er geen publiek zou zijn. “We wilden iets maken waaraan we ook zelf iets zouden hebben. Niet uit egoïsme, maar uit een soort zelfzorg. Een bereidwilligheid ten opzichte van elkaar”, legt Carta uit. Maar die bereidwilligheid vertaalt zich ook door naar de relatie tot het publiek. Want het is precies de bereidwilligheid die zij tegenover elkaar tonen, die ontwapenend werkt, waardoor je als toeschouwer ook die stap durft te zetten.

Al is toeschouwer hier niet echt het juiste woord. “Meemakers”, noemt Graven ze liever. Waarom ik persoonlijk vaak weerstand voel bij participatietheater (om dat woord maar even van stal te halen), is het gevoel dat ik in een kwetsbare positie wordt gezet, waar iemand anders de touwtjes strak in handen heeft. Dat is bij K.U.S. anders. Deels omdat de twee het ritueel ook voor zichzelf elke keer opnieuw serieus nemen. Ook zij delen iets van zichzelf, zetten iets voor zichzelf op het spel, en voeden daarmee de bereidwilligheid van het publiek om datzelfde te doen.

Maar cruciaal is ook de manier waarop de twee ons meenemen. Al meteen bij die deur leggen ze uit dat we zo de serre in zullen gaan en daar aan een lange tafel mogen gaan zitten. Door die uitleg weten nu in elk geval iets concreets wat we kunnen gaan doen. En zo blijven ze ons bij de hand nemen op een manier die maakt dat, hoewel spannend, het nooit onveilig voelt. Dit zijn Carta en Graven in hun rol als ritueelbegeleider. Maar hoewel die term misschien wat cerebraal klinkt, vullen zij dat op een heel (daar is dat woord weer) speelse manier in.

De ontmoeting tussen de meemakers
Wat Carta en Graven doen is het creëren van een gedeelde ruimte waarin niet alleen een ontmoeting plaatsvindt tussen maker en publiek, maar ook tussen de mensen in dat publiek. We schuiven steeds dichter naar de lange, houten tafel en in dat proces valt het doek dat de twee helften scheidde. We kijken de persoon tegenover ons in de ogen. Een vreemde. En precies daarin zit het gelaagde van het ritueel van K.U.S. Waarmee we ons willen verzoenen is iets dat elk van ons individueel bepaalt, maar dit ritueel is iets wat we samen doen. Carta en Graven verenigen het collectieve met het individuele op een manier dat het samenzijn de veiligheid biedt waarin je op individueel niveau die stap durft te zetten.

Op de middag dat ik er ben pakt dat wonderwel uit. Aan het slot worden we in koppels gevraagd naar het hoofd van de tafel te gaan, tegenover elkaar te gaan staan en elkaars briefje voor te lezen waarop staat waar je je mee wilt verzoenen. Daarna mag je met elkaar proosten op de verzoening en dan houden de instructies op. Na afloop vertelt Graven dat er ook middagen waren dat mensen op dat punt de ruimte verlieten, maar op deze laatste middag blijft iedereen in de ruimte totdat de laatsten hebben geproost, alsof iedereen intuïtief voelt dat we samen de ruimte creëren en in stand houden waarbinnen ieder individueel dat moment aan het hoofd van de tafel kan hebben.

Als ik vraag naar hun gedroomde theaterruimte, geeft Graven aan dat ze het liefst zou willen dat die ruimte zich helemaal opent en het publiek de vrijheid mag voelen zelf iets te doen. Te zeggen. Op te voeren. “Dat er een non-hiërarchische ruimte ontstaat waarin je samen op reis bent.” In K.U.S. breken ze die ruimte al voorzichtig een beetje open. Bijvoorbeeld wanneer Carta en Graven aan het publiek vragen wie er behoefte heeft om vastgehouden te worden. Vervolgens nodigen ze ons uit ook elkaar te omhelzen. Hier en daar gebeurt dat, soms door mensen die elkaar al kennen, maar ook door vreemden. Na een tijdje grapt Graven dat we nu door moeten, “anders is het geen theater meer.” Maar wat Iris Carta en Marijn Graven met hun werk bewijzen is juist dat dit wel degelijk theater is. Of in elk geval wat theater zou kunnen zijn.


Ontmoet de makers

PLANmakers mee met Expeditie Cement
PLAN

Het gaat gebeuren! Onder de noemer Expeditie Cement brengt Festival Cement in juli en augustus op uitnodiging van en in samenwerking met enkele zeer gastvrije Brabantse collega’s, een groot deel van haar selectie makers alsnog naar je toe!

De weg van Expeditie Cement voert langs nog niet ontgonnen gebied, nieuwe kronkelwegen en kleine sluiproutes.
Onderweg ontdek je het werk van zeventien makers die, na een twee afgelaste edities van Festival Cement, staan te trappelen om je eindelijk weer live te ontmoeten.
De expeditie gaat op bezoek bij de gastvrije collega’s van MU Hybrid Art House, Theaterfestival Boulevard, De Nieuwe Vorst en de Verkadefabriek.

Vier van de zeventien makers is PLANmaker: Evangelos Biskas V, Marijn Graven, Timo Tembuyser en Tamar Blom. Ook is er werk te zien van oud PLANmaker Sandman.

Kijk voor het volledige programma van Expeditie Cement hier.


Ontmoet de makers

PLANmakers te zien tijdens Expeditie Cement
PLAN

Festival Cement, dat plaats zou vinden tussen 19 en 27 maart, had werk van verschillende PLANmakers  in de selectie staan (Bram van Helden, Evangelos Biskas V, Timo Tembuyser, Marijn Graven, Sabine Molenaar (Sandman) en Tamar Blom (Wild Vlees)). In februari besloot de organisatie om het festival vanwege corona te verplaatsen naar later dit jaar.

Ondanks dat het festival in maart niet doorging, werkten en repeteerden veel makers de afgelopen weken toch gewoon in Den Bosch of elders aan hun voorstellingen. Deze zomer gaan ze met cement mee op reis onder de noemer: Expeditie Cement.

Houd voor de precieze plannen de website in de gaten, maar verheug je alvast op een gebundeld nazomer programma  in verschillende Noord-Brabantse steden, in samenwerking met verschillende culturele partners.


Ontmoet de makers

Lolita wordt Loo Lie Taa in virtual reality-versie van Marijn Graven
PLAN

De theatervoorstelling Loo Lie Taa, een radicale bewerking van Vladimir Nabokovs Lolita door Marijn Graven / Het Zuidelijk Toneel, wordt omgezet naar een virtual reality-omgeving.

Elise van Dam van Het Parool schreef er een artikel over:

“Voor de VR-vertaling zijn de teksten van de Italiaanse theatermaker Nunzio Caponio (met wie Graven ook werkte bij Prospero e Miranda) omgeschreven naar een ‘dialoog’ met de toeschouwer, die door Veenstra direct wordt aangesproken. “Voor mij is dat de grootste uitdaging tijdens de opnames: die camera tot leven wekken, voelen dat daar een persoon zit waarop dat jongetje zijn woorden afvuurt.”

Graven merkt op dat VR daarin ook onverwachte mogelijkheden biedt. “In bepaalde opzichten kan Benno nu verder gaan dan in een theatersetting zou kunnen. Hij kan in virtual reality bijvoorbeeld wel de anderhalve meter overschrijden. Dat zijn fascinerende bijkomstigheden.”

Lees het hele artikel hier.


Ontmoet de makers

Videoportret: Lex Bohlmeijer in gesprek met Marijn Graven
PLAN

Marijn Graven maakt intieme, aansprekende voorstellingen vol verhalen die tegelijk persoonlijk en universeel zijn. Van 2017 t/m 2020 ontwikkelt Marijn haar werk met steun van PLAN Talentontwikkeling Brabant. Ze spreekt in de bloemrijke binnentuin van Kloosterhotel De Soete Moeder in ‘s-Hertogenbosch met Lex Bohlmeijer over haar regisseurshart, rituelen, moed en manipulatie.

Interview: Lex Bohlmeijer
Productie: Branded Cinema
Concept & Montage: Gilles van Leeuwen
Concept & redactie: Dirk Verhoeven, Eugenie Verschuren
Muziek: Mathijs Leeuwis – Col du Madeleine & L’lzoard


Ontmoet de makers

PLANmakers aan het woord: verbinding tussen hart en hoofd
PLAN

Lees de nieuwsbrief van PLAN, met als gastredacteur Marijn Graven.


Ontmoet de makers

Marijn Graven in Het Parool: Je kunt niet aan Ikea ontkomen
PLAN

Op 17 oktober ging de voorstelling Naar Ikea van Marijn Graven in première bij Frascati Amsterdam. Voorafgaand daaraan sprak Anne van de Wetering van Het Parool met Marijn. Aan een tafeltje in de Amsterdamse Ikea.

“Ik heb veel naar de slogans gekeken, een soort combinatie van boeddhistische teksten en Ikea gaat blijkbaar goed samen. Ikea is toch een soort tempel van het consumentisme. En de ­pijlen vind ik interessant. Die wijzen je de weg naar het einde, maar je komt wel eerst overal voorbij. Dat principe van gidsen gebruiken we in de voorstelling: we moeten daar nog langs en we moeten daar nog langs.”


Beeld Harmen de Jong

Lees hier het hele gesprek.


Ontmoet de makers

Recensie LO LIE TAA – Marijn Graven
PLAN

Op 23 maart bezocht Eva van der Weerd voor Theaterkrant op Festival Cement de voorstelling LO LIE TAA van Marijn Graven. Lees hieronder de recensie.

‘How did they ever make a movie of Lolita?’, staat op de affiches van de film die gebaseerd is op het gelijknamige boek van Vladimir Nabokov. Hoe vertaal je zoiets naar beeld? Toch is Lolita al de inspiratie geweest voor veel theatervoorstellingen. Onlangs werd het gespeeld door Mooi Weer & Zo, en De fuut van Bastiaan Vandendriessche, een van de Fringe-winnaars van 2017, werd omschreven als moderne Lolita. Marijn Graven draait in LO LIE TAA de rollen om: in dit geval is Lolita is een jongen, die we volgen van zijn negende tot zijn veertiende. Hij heeft een sterk verlangen om aangeraakt te worden, ook al begrijpt hij het nog niet.


Foto: Maartje Prins

Benno Veenstra speelt een jongen uit een plattelandsdorp. Er is een winkelcentrum en een bioscoop, maar verder niet veel. Het ontluikende seksuele verlangen van de jongen overvalt hem wanneer hij negen is. Hij laat zich meeslepen en al snel wordt het een obsessie. Eerst ontdekt hij zijn eigen lichaam, dan dat van anderen, steeds van een beetje dichterbij. Hij gluurt naar zijn moeder door het sleutelgat en sluipt ’s nachts naar de woonkamer om porno te kijken. De mooie tekst van Nunzio Caponio beschrijft vol levendigheid hoe spannend die momenten zijn voor een pre-puber. Hoe hij precies op de juiste manier op de aan/uit-knop van de televisie moet drukken zodat zijn ouders het niet horen. Veenstra gaat helemaal op in het personage en neemt het publiek moeiteloos mee.

De honger naar aanraking wordt steeds groter. Wanneer het hem niet lukt om een vriendinnetje te krijgen, zoekt hij verder. Hij komt uit bij de mannen uit het dorp die geld betalen aan jonge jongens in ruil voor seksuele handelingen. Zijn eerste seksuele ervaringen spelen zich af in treintoiletten en geheime plekken in de duinen. Veenstra kijkt het publiek aan, dat op banken aan de zijkant van het speelvlak zit. Met kleine interacties en blikwisselingen maakt hij ons medeplichtig. Hij slaagt erin om de toeschouwers mee te laten voelen met de jongen: ongemakkelijk, vies, geïntrigeerd, schuldig.

Hij draagt een witte, katoenen overhemd dat doorloopt in een lange sleep. Het is een laken, waaronder hij zich kan verstoppen, wat hij ongemakkelijk met zich mee kan slepen. Wanneer hij zich zelfverzekerd voelt, is het een cape of toga (hij gebruikt Ovidius’ Ars Amatoria als handboek voor het versieren van meisjes). De soundscape echoot klanken uit de tekst. Aan het einde van de voorstelling horen we ‘Lo, lie, taa’ en hangt er een schommel op het toneel. Veenstra lijkt nog steeds hetzelfde jongetje, maar hij vertelt dat zijn ‘geheime ik’ er niet meer is. Seks is eindelijk geen verboden vrucht meer. Wat er overblijft is leegte. Dat is een sterk einde. Zo is LO LIE TAA een voorstelling die een mooie balans vindt waarin de seksuele belevingswereld van een kind wel serieus genomen wordt, maar misbruik geenszins wordt verheerlijkt.


Ontmoet de makers
Francesca Lazzeri / Wild Vlees
Meer weten over Francesca Lazzeri / Wild Vlees?

Verkadefabriek wordt elfde partner PLAN Talentontwikkeling Brabant

01 december 2022

Goed nieuws: PLAN Talentontwikkeling Brabant heeft er een nieuwe partner bij: Vanaf heden sluit de Verkadefabriek uit Den Bosch zich aan. Samen met de tien..

Lees verder..

Binnenkort

Makershuis Tilburg – Winter Makers Sessies

Makershuis Tilburg – Prejavu

Circumstances – EXIT

Piet Van Dycke
Krokusfestival
Hasselt (BE)
Bekijk de hele agenda

Broedplaatsen

In de broedplaatsen kunnen makers hun eerste stappen zetten en zichtbaar maken. Tegelijkertijd is het een kennismaking tussen een maker en partner(s), op basis waarvan een lange(re) samenwerking tot stand kan komen. Er zijn broedplaatsen in Breda, Tilburg, ‘s-Hertogenbosch en Eindhoven.

Partners

In PLAN werken de volgende producenten, podia én festivals samen: Festival Cement, Theaterfestival Boulevard, DansBrabant, Het Zuidelijk Toneel, Festival Circolo, De Nieuwe Vorst, Podium Bloos, Parktheater Eindhoven, United Cowboys, Theater Artemis en de Verkadefabriek. Lees hieronder meer over de werking van elke partner of klik door naar ieders website.